انواع ارتودنسی

علم ارتودنسی یکی از اولین و مهمترین رشته های تخصصی دندانپزشکی می باشد.کلمه ارتودنسی (یا ارتودونسی) معادل فارسی لغت لاتین “Orthodontics” است.این کلمه از دو بخش تشکیل شده است: “ارتو” (Ortho) به معنای راست یا ردیف کردن و “دونت” (dont) که به معنای دندان که ترجمه آن “ردیف کردن دندان” است.مهد این دانش نیز مانند بسیاری از علوم دیگر در آمریکاست.پیشگامان علم ارتودنسی یعنی اولین متخصصان ارتودنسی مانند ” اِدوارد اَنگِل” و “نورمن ویلیام کینگزلی” هر دو آمریکایی بودند.این افراد بیش از یک قرن قبل این رشته را در دندانپزشکی پایه گذاری کردند.

امروزه متخصص ارتودنسی به شخصی اطلاق می گردد که پس از طی کردن دوره دندانپزشکی عمومی (حدود ۶ سال) بتواند دوره تخصصی ارتودنسی را که آن هم حدود ۴-۳ سال است با موفقیت طی کند و مهارتهای علمی و عملی لازم را کسب نماید.هر چند معنای لغوی این کلمه به دندان اشاره دارد ولی محدوده فعالیت این رشته استخوان های فک ، بافت نرم و دندان ها می باشد.درمان های ارتودنسی می تواند ثابت یا متحرک باشند.این درمان ها در هر سنی ممکن هستند.هر چند بهترین زمان آن دوران نوجوانی است. بهترین راهنمای شما برای درمان بی نظمی دندان ها یا ناهنجاری فکی، متخصص ارتودنسی است.

ارتودنسی نامرئی (INVISALIGN)

ارتودنسی نامرئی (اینویزیلاین) یک روش نوین و نوظهور ارتودنسی است.در آن یک سری قالب پلاستیکی شفاف به عنوان دستگاه ارتودنسی وظیفه جابجایی دندانها را برعهده دارند.در واقع یک نوع دستگاه ارتودنسی متحرک است که قابلیت برداشتن و گذاشتن دارد.این دستگاه به علت ضخامت کم و شفاف بودن تقریبا نامرئی است.اینویزیلاین برخلاف سایر دستگاههای ارتودنسی متحرک، به عنوان جایگزین ارتودنسی ثابت در بالغین معرفی شده است.

ارتودنسی لینگوال

ارتودنسی لینگوال یکی از روشهای نوین و البته نه چندان محبوب در درمان ارتودنسی ثابت است که کلیه اجزای دستگاه بر روی سطح داخلی یا پشت دندانها و مجاور زبان قرار می گیرند. وجه تسمیه آن نیز به همین علت است. در این روش از براکتهای فلزی استفاده می شود ولی با توجه به استقرار براکتها در پشت دندانها، طبعا به صورت عادی قابل رویت نیستند و دستگاه ارتودنسی نامرئی به نظر می رسد.

ارتودنسی فانکشنال

دستگاه ارتودنسی فانکشنال ، نوعی از دستگاه ارتودنسی متحرک (گاهی ثابت) است که برای درمان مشکلات اسکلتی فک در کودکان و نوجوانان بکار می رود.کاربرد عمده آن در مشکلات اسکلتی کلاس ۲ است یعنی مواردی که فک بالا از پایین جلوتر است.

ارتودنسی نگهدارنده

پس از پایان درمان ارتودنسی ثابت و برداشتن دستگاهها (براکتها)، درمان ارتودنسی به پایان نمی رسد،بلکه مرحله دوم و بسیار مهم درمان که ارتودنسی نگهدارنده (Retention) نام دارد آغاز می گردد.

ارتودنسی دیمون

یکی از جدیدترین و پیشرفته ترین سیستمهای درمان ارتودنسی ثابت که در دهه ۱۹۹۰ به عرصه ارتودنسی معرفی شده است، سیستم ارتودنسی دیمون (Damon) می باشد.مشخص ترین خصوصیت این سیستم بکار گیری براکتهای دیمون می باشد.

ارتودنسی متحرک (پلاک)

ارتودنسی متحرک نوعی از درمان ارتودنسی است که بیمار می تواند دستگاه ارتودنسی را هنگام غذا خوردن یا مسواک زدن از دهان خود خارج کند و سپس از آن دوباره سر جای خود بگذارد. بنابراین موفقیت این نوع درمان به شدت وابسته به همکاری بیمار است.

ارتودنسی ثابت

متداولترین نوع درمان ارتودنسی در بزرگسالان، ارتودنسی ثابت است. در این درمان از براکت (نگین) های سرامیکی یا فلزی کوچکی استفاده می شود. (براکت سرامیکی)

هر یک از براکت ها (Bracket) به یک دندان چسبانده شده و با سیم های سراسری (Arch Wire) به هم وصل می شوند. بر روی هر براکت یک حلقه ی لاستیکی (O-Ring) قرار می گیرد که سیم را بر روی براکت ثابت خواهد کرد.

براکت های شفاف در ارتودنسی

اولین بار براکت های شفاف (سرامیکی) حدود ۳۰ سال قبل معرفی شدند. از آن زمان این براکت ها  از نظر زیبایی، استحکام و دوام پیشرفتهای زیادی داشته اند،. امروزه براکت های سرامیکی، یک جایگزین زیبا و مطمئن برای براکتهای فلزی به شمار می آیند. این براکت ها شفاف بوده و رنگ دندان از زیر آن منعکس شده و در نتیجه نسبتا نامرئی هستند و تنها از فاصله نزدیک دیده می شوند.